Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın aqrar siyasətinin yalnız iqtisadi deyil, həm də strateji və sosial mahiyyət daşıdığını bir daha nümayiş etdirdi. Dövlət başçısının çıxışında kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafına dair ötən illərin nəticələri, mövcud problemlər və qarşıdakı dövr üçün əsas hədəflər geniş şəkildə əks olundu. Bu yanaşma göstərir ki, kənd təsərrüfatı artıq təkcə məhsul istehsalı sahəsi deyil, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi, regional inkişafı və sosial rifahı üçün əsas dayaqlardan biridir.
2004-cü ildən etibarən həyata keçirilən regional inkişaf proqramları Azərbaycanın bölgələrinin simasını tamamilə dəyişdirdi. Vaxtilə qaz, elektrik, su və yol problemləri ilə üzləşən kəndlər bu gün müasir infrastrukturla təmin olunur. Regionlarda həyata keçirilən layihələr kənd təsərrüfatının inkişafı üçün mühüm baza yaratdı. Qazlaşmanın 96 faizə çatdırılması, yeni magistral yolların çəkilməsi, iri su anbarlarının tikilməsi və suvarma sistemlərinin yenilənməsi aqrar sahənin inkişafını sürətləndirən əsas amillərdən oldu.
Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi vurğuladı ki, dövlət tərəfindən aqrar sahəyə verilən subsidiyalar və güzəştlər dünyada nadir tətbiq olunan dəstək mexanizmlərindəndir. Fermerlərə yanacaq, gübrə və texnika üzrə verilən güzəştlər, güzəştli kreditlər kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artmasına mühüm təsir göstərib. Bunun nəticəsində vaxtilə tənəzzülə uğramış pambıqçılıq, baramaçılıq, fındıqçılıq və digər ənənəvi sahələr yenidən dirçəldilib. Xüsusilə pambıqçılıqda istehsalın 20 min tondan 360 min tona yüksəlməsi aparılan siyasətin uğurlu nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Bununla yanaşı, dövlət başçısı kənd təsərrüfatında son illər müşahidə olunan müəyyən durğunluğun narahatlıq doğurduğunu da diqqətə çatdırdı. Məhz bu səbəbdən 2026–2030-cu illəri əhatə edəcək yeni Dövlət Proqramının hazırlanması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yeni proqram aqrar sahədə həm dövlət investisiyalarını, həm də özəl sektorun fəallığını artırmağa yönələcək. Burada əsas məqsəd kənd təsərrüfatını daha səmərəli, rəqabətqabiliyyətli və ixracyönümlü sahəyə çevirməkdir.
Müşavirədə səsləndirilən rəqəmlər göstərir ki, Azərbaycan bir sıra məhsullar üzrə artıq özünü tam təmin edir və ixrac potensialını artırır. Tərəvəz, meyvə, bostan məhsulları, şəkər və yumurta istehsalı üzrə yüksək nəticələr əldə olunub. Bununla belə, buğda, bitki yağları və bəzi digər məhsullar üzrə idxaldan asılılığın qalması yeni hədəflərin müəyyənləşdirilməsini zəruri edir. Prezident İlham Əliyev xüsusilə buğda istehsalının artırılmasının vacibliyini vurğulayaraq ərzaq təhlükəsizliyi məsələsinin milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrildiyini bildirdi. İqlim dəyişiklikləri, qlobal müharibələr, nəqliyyat zəncirlərində yaranan problemlər və enerji böhranı bütün dünyada kənd təsərrüfatına mənfi təsir göstərir. Bu baxımdan Azərbaycanın daxili istehsal imkanlarını genişləndirməsi xüsusi önəm daşıyır. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, hər bir ölkə öz ərzaq təhlükəsizliyini təmin etmək üçün konkret addımlar atmalıdır və Azərbaycan bu istiqamətdə ardıcıl siyasət həyata keçirir.
Çıxışda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri kəndlərdən şəhərlərə miqrasiyanın qarşısının alınması ilə bağlı idi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, məqsəd şəhərlərdən kəndlərə qayıdış prosesini təmin etməkdir. Bunun üçün kəndlərdə sosial infrastrukturun, xidmət sektorunun və məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi vacibdir. Müasir məktəblərin, xəstəxanaların tikilməsi, kənd yollarının yenilənməsi və yeni iş yerlərinin açılması məhz bu məqsədə xidmət edir. Yeni mərhələdə texnologiyaların tətbiqi də əsas prioritetlərdən biri olacaq. Torpaqların elektron xəritələrinin hazırlanması, süni intellekt və peyk texnologiyalarından istifadə, müasir suvarma sistemlərinin genişləndirilməsi məhsuldarlığın artırılmasına imkan verəcək. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, hər torpaq sahəsinin “pasportu” olmalı və hansı məhsulun daha səmərəli olduğu elmi əsaslarla müəyyən edilməlidir.
Azad edilmiş ərazilərin aqrar potensialı da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda su anbarlarının bərpası, yeni kanalların tikilməsi və intensiv bağçılıq layihələrinin həyata keçirilməsi həmin bölgələrin kənd təsərrüfatında yeni inkişaf mərkəzinə çevriləcəyini göstərir.
Prezident İlham Əliyevin müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın kənd təsərrüfatında yeni inkişaf mərhələsinin başlandığını göstərir. Qarşıdakı illərdə dövlət və özəl sektorun birgə fəaliyyəti nəticəsində aqrar sahədə daha böyük nailiyyətlərin əldə olunacağı, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmlənəcəyi və kəndlərin sosial-iqtisadi inkişafının sürətlənəcəyi gözlənilir. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı artıq sadəcə iqtisadi sektor deyil, milli inkişafın strateji istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.
Rüstəmov Ramil,
YAP Nizami rayon fəalı
