Bakı Enerji Həftəsi regionun və dünyanın ən nüfuzlu enerji platformalarından biri kimi növbəti dəfə qlobal diqqəti Azərbaycan paytaxtına yönəltdi. 2026-cı il iyunun 1-də Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin proqram xarakterli çıxışı ölkəmizin keçmiş qlobal layihələrinin yekunlarına nəzər salmaqla yanaşı, gələcək yaşıl enerji strategiyasının da konturlarını cızdı. Dövlət başçısının çıxışı tarixi ekskursiya, zəngin faydalı qazıntıların idarə edilməsi, enerji təhlükəsizliyi və Bakıdan dünyaya ötürülən strateji mesajlar baxımından dərin siyasi-iqtisadi təhlil xarakteri daşıyır.
Prezident İlham Əliyev öz çıxışında Azərbaycanın qlobal enerji xəritəsindəki yerini müəyyən edən tarixi mərhələlərə toxundu. Azərbaycan sadəcə neft-qaz hasil edən ölkə deyil, qlobal enerji arxitekturasını dəyişən strateji qərarların müəllifidir.
1994-cü ildə “Əsrin Müqaviləsi” – Ümummilli lider Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində imzalanan bu saziş müasir Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin təməlini qoydu. Xəzər dənizinin potensialı ilk dəfə xarici sərmayəçilər üçün açıldı. Xəzəri Aralıq dənizi ilə birləşdirən Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) boru kəməri Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş imicini möhkəmləndirdi və regionun geosiyasi xəritəsini yenidən formalaşdırdı.
Cənub Qaz Dəhlizi (CQD)- Şahdəniz-2, TANAP və TAP layihələrinin birləşməsindən yaranan bu meqa-infrastruktur bu gün Avropanın enerji şaxələndirilməsində həlledici rol oynayır.
Dövlət başçısı vurğuladı ki, keçmişdə atılan bu cəsarətli addımlar olmasaydı, bu gün Azərbaycanın qlobal yaşıl enerji keçidində mərkəzi oyunçuya çevrilməsi mümkün olmazdı.
Azərbaycan zəngin faydalı qazıntıları (neft və təbii qaz) xalqın rifahına və gələcəyinə yönəltməyi bacaran nadir ölkələrdəndir. Prezident öz çıxışında resurs lənəti (Holland sindromu) riskinin Azərbaycanda necə peşəkarlıqla neytrallaşdırıldığını diqqətə çatdırdı. Neftdən gələn gəlirləri qeyri-neft sektorunun inkişafına, infrastruktura və insan kapitalına yönəltmək. Dövlət Neft Fondu (ARDNF) tərəfindən idarə olunan şəffaf vəsaitlər bu gün Azərbaycanın iqtisadi dayanıqlığının əsas zəmanətçisidir.
Dövlət başçısı qeyd etdi ki, ənənəvi karbohidrogen ehtiyatlarından əldə edilən gəlirlər bu gün ölkənin işğaldan azad edilmiş ərazilərində (Qarabağ və Şərqi Zəngəzur) “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” layihələrinin maliyyələşdirilməsinə, eləcə də nəhəng günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisinə yönəldilir.
Bugünkü geosiyasi reallıqlar fonunda enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilmişdir. Azərbaycan bu böhranda özünü “problemlərin deyil, həllərin bir hissəsi” kimi təqdim edir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında konkret rəqəmlərə və coğrafiyaya toxunaraq bildirdi ki, Azərbaycan qazını idxal edən ölkələrin sayı artmaqdadır. İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan, Serbiya və digər tərəfdaş ölkələr Azərbaycan qazı sayəsində öz enerji balanslarını sığortalayırlar. Enerji təhlükəsizliyi təkcə qaz kəmərləri ilə məhdudlaşmır. Azərbaycan hazırda (Naxçıvan və Qarabağ daxil olmaqla), Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan xətti ilə Avropaya “yaşıl elektrik enerjisi” ixrac etməyə hazırlaşır, Qazaxıstan və Özbəkistanın yaşıl enerjisinin Azərbaycan üzərindən Qərbə nəqli planlaşdırılır.
Prezident İlham Əliyevin Bakı Enerji Həftəsindəki çıxışı həm də dünyaya ünvanlanmış strateji bəyanatlarla zəngin idi. Prezident bəyan etdi ki, hər bir ölkə öz təbii resurslarına görə mühakimə olunmamalıdır. Əsas meyar bu resurslardan necə istifadə olunması və ətraf mühitin necə qorunmasıdır. Azərbaycan qazıntı yanacağından əldə etdiyi gəlirləri yaşıl keçidə yatırır.
Prezident İlham Əliyevin 1 iyun 2026-cı il tarixli çıxışı bir daha təsdiq etdi ki, Azərbaycan regional liderlik statusunu qlobal müstəviyə daşımışdır. Bakı Enerji Həftəsi sadəcə bir sərgi və ya konfrans deyil; bu platforma dünya enerji sənayesinin nəbzinin vurduğu, qlobal qərarların qəbul edildiyi strateji bir mərkəzdir. Tədbirin tarixi əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, o, qlobal arenaya “Yaşıl Enerjinin Bakı Konsensusu” konsepsiyasını təqdim etdi.
Azərbaycan ənənəvi neft-qaz sənayesində qazandığı uğurları rəqəmsal və yaşıl gələcəyə transfer edərək, həm özünün dayanıqlı inkişafını təmin edir, həm də qlobal iqlim böhranı ilə mübarizədə dünyaya əməli töhfələr verir. Bakıdan verilən mesaj aydındır: gələcək qarşıdurmada deyil, enerji təhlükəsizliyi və yaşıl həmrəylik ətrafında birləşməkdədir.
Həmidə Ələfsərova,
Nizami rayon fəalı, Kimya-biologiya təmayüllü Respublika liseyinin əməkdaşı
