Müasir dünya siyasətində bəzən bir marşrut, imzalananonlarla sənəddən daha çox məna ifadə edir. İtaliya Baş naziriCiorcia Meloninin İrəvanda keçirilən Avropa Siyasi Birliyininsammitindən dərhal sonra, proqramını bitirən kimi birbaşaBakıya gəlməsi məhz belə rəmzi bir hadisədir. Prezidentİlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, bu addım sadəcədiplomatik etiket deyil, İtaliyanın Azərbaycana olan xüsusihörmətinin və regiondakı reallıqları düzgünqiymətləndirməsinin bariz təzahürüdür.
Meloninin İrəvandan birbaşa Bakıya uçması, İtaliyanınCənubi Qafqazda “balanslaşdırıcı güc” rolunu rəsmiləşdirdi. Bu, Ermənistana və onun bəzi avropalı havadarlarına verilənaydın siqnaldır: Regionda dayanıqlı sülh və real iqtisadigələcək Bakı ilə əməkdaşlıqdan keçir. İtaliya göstərdi ki, o, kənardan diktə edən deyil, prosesin daxilində olan və hər ikitərəflə danışa bilən praqmatik tərəfdaşdır.
İtaliya Azərbaycanın dünyada bir nömrəli ticarəttərəfdaşıdır. 2025-ci ildə ticarət dövriyyəsinin 12 milyarddollara çatması bu əlaqələrin nəhəng miqyasını göstərir. Lakin Meloninin bu səfəri göstərdi ki, əməkdaşlıq artıq neft və qazlaməhdudlaşmır. Azərbaycanın İtaliyadan yük təyyarələrialması münasibətlərin hərbi-strateji müstəviyə keçdiyinitəsdiqləyir. Azərbaycan Dövlət Neft Fondu İtaliyaiqtisadiyyatına milyardlarla dollar vəsait yatırır ki, bu da qarşılıqlı asılılığı və etimadı artırır. İtaliya Aİ daxilindəAzərbaycanın ən güclü vəkili rolunda çıxış edir və Brüssellə münasibətlərin sağlam təməldə inkişafına şərait yaradır.
Bu görüş Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhmüqaviləsinin imzalanması prosesinə necə təsir edəcək? İtaliya Fransadan fərqli olaraq, bölgədə gərginliyi artırandeyil, sabitliyi təşviq edən mövqe tutur. Meloninin Bakı səfərigöstərir ki, Roma sülh prosesində Azərbaycanın suverenliyinəvə ərazi bütövlüyünə əsaslanan ədalətli həlli dəstəkləyir. İtaliya kimi nüfuzlu bir G7 ölkəsinin Bakı ilə stratejitərəfdaşlığı Ermənistanı daha konstruktiv olmağa və sülhmasasında real addımlar atmağa sövq edən mühüm amildir.
Ciorcia Meloninin Bakı səfəri Azərbaycan-İtaliyadostluğunun “tarixi zirvəsi”dir. Bu görüş sübut etdi ki, Azərbaycan artıq sadəcə enerji təchizatçısı deyil, həm dəAvropanın təhlükəsizlik arxitekturasında əvəzolunmaz siyasioyunçudur. Meloninin Ermənistandan sonra Bakıya gəlməsiisə regionda yeni nizamın məhz Azərbaycanın strateji çəkisiüzərində qurulduğunun beynəlxalq təsdiqidir.
Natiq Kərimli,
YAP Şirvan şəhər təşkilatının əməkdaşı
