17 oktyabr Azərbaycan tarixində Füzulinin azadlığı ilə yadda qalan gündür. 2020-ci ildə, Vətən müharibəsinin 21-ci günündə Azərbaycan Ordusu Füzuli şəhərini işğaldan azad etdi.
Məncə, bu qələbənin siyasi əhəmiyyəti Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində yaratdığı imkanlarla ölçülür. Füzuli uğrunda döyüşlər Vətən müharibəsinin mühüm mərhələlərindən biri idi. Şəhərin azad edilməsi cəbhədə irəliləyişə şərait yaratdı və Azərbaycanın öz suverenliyini bərpa etmək əzmini göstərdi. Dövlətin ərazi bütövlüyü məsələsi yalnız siyasi sənədlərdə ifadə olunan prinsip deyil. Bu, insanların təhlükəsizliyi, doğma torpaqlarında yaşamaq hüququ və ölkənin gələcəyi ilə birbaşa bağlıdır.
Lakin azadlıq xəbərinin arxasında başqa bir həqiqət də dayanırdı: Füzulini yenidən qurmaq lazım idi. Uzunmüddətli işğal şəhərin infrastrukturuna və tarixi-mədəni irsinə ciddi zərər vurmuşdu. Bu gün qarşıda duran vəzifə həmin ərazidə yaşayışı bərpa etmək, sakinlərin qayıdışını təmin etmək və şəhərin inkişafı üçün davamlı şərait yaratmaqdır. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı, yeni yollar və yaşayış layihələri bu prosesin mühüm hissələridir. 2023-cü ilin avqustunda şəhərə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı başladı.
Bir filoloq kimi mən sözün yaddaş yaratmaq gücünə inanıram. Bir tarix düzgün ifadə olunanda, bir hadisənin mahiyyəti aydın izah ediləndə o, gələcək nəsillər üçün də məna daşıyır. Buna görə Füzuli haqqında yazmaq mənim üçün sadəcə əlamətdar günü qeyd etmək deyil. Bu, torpağın, yaddaşın və insanın öz doğma yurduna bağlılığının necə ayrılmaz olduğunu ifadə etməkdir.
17 oktyabr bizə bir həqiqəti xatırladır: şəhərlərin taleyi dəyişə bilər, evlər dağıla bilər, yollar uzun müddət bağlı qala bilər. Ancaq doğma yurda bağlılıq insanların yaddaşından silinmir. Füzulinin azadlığı bu yaddaşın tarixə çevrildiyi, qayıdışın isə real həyata başladığı mərhələdir.
Mən inanıram ki, Füzulinin gələcəyi yalnız keçmişin xatirələri ilə deyil, orada qurulan yeni həyatla müəyyənləşəcək. Bu şəhərin küçələrində uşaqların səsi eşidildikcə, ailələr öz evlərində yaşadıqca və şəhər inkişaf etdikcə 17 oktyabrın mənası daha dərindən duyulacaq.
Füzulinin azadlığı tariximizin səhifəsidir, onun dirçəlişi isə gələcəyimiz qarşısında məsuliyyətimizdir.
Nigar İsmayılova,
fəal gənc
