Beynəlxalq ticarətin sürəti və səmərəliliyi yalnız nəqliyyat infrastrukturundan deyil, sərhədlərdə tətbiq olunan prosedurlardan da asılıdır. Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə rəqəmsallaşma və gömrük idarəçiliyinə diqqət yetirilməsi Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin müasir texnologiyalar əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini göstərir. Rəqəmsal gömrük sistemləri regional ticarətdə vaxt itkisini və inzibati maneələri azaltmaq üçün mühüm vasitədir.
Ənənəvi sənədləşmə prosesləri yükdaşıma əməliyyatlarında əlavə vaxt və xərc yarada bilər. Elektron bəyannamələr, rəqəmsal sənədlərin qarşılıqlı tanınması və məlumatların əvvəlcədən mübadiləsi sərhəd prosedurlarının daha çevik təşkilinə şərait yaradır. Bu imkanlardan istifadə etmək üçün regional dövlətlərin texniki sistemləri və hüquqi prosedurları arasında uyğunluğun təmin edilməsi vacibdir.
Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında Orta Dəhliz vasitəsilə artan yükdaşımalar rəqəmsal idarəetmənin əhəmiyyətini daha da artırır. Yük haqqında məlumatların əvvəlcədən əldə edilməsi limanların və dəmir yolu operatorlarının fəaliyyətini planlaşdırmağa kömək edə bilər. Elektron izləmə sistemləri isə daşımaların vəziyyətinə dair məlumatların operativ əldə edilməsini təmin edir və logistika zəncirində şəffaflığı artırır.
Rəqəmsal gömrük sistemlərinin tətbiqi biznes mühitinə də müsbət təsir göstərə bilər. Prosedurların sadələşdirilməsi sahibkarların inzibati yükünü azaldır, əməliyyat xərclərini aşağı salır və ticarət əməliyyatlarının proqnozlaşdırıla bilməsini artırır. Bununla belə, məlumat təhlükəsizliyi, sistemlərin fasiləsiz fəaliyyəti və istifadəçilərin rəqəmsal bacarıqları da nəzərə alınmalıdır.
Prezident İlham Əliyevin regional əməkdaşlıq gündəliyində rəqəmsal idarəetməyə yer verməsi Azərbaycanın müasir iqtisadi bağlantılara verdiyi əhəmiyyəti nümayiş etdirir. Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri arasında elektron gömrük və logistika sistemlərinin uyğunlaşdırılması Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətini yüksəldə bilər. Bu istiqamətdə uğur texniki inteqrasiya, hüquqi uyğunlaşdırma və dövlət qurumları arasında koordinasiyadan asılıdır.
Vüqar Quliyev,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Heydər Əliyev prospekti, 113” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
