Bu gün dünyada iqlim dəyişikliyi ilə bağlı ciddi narahatlıq hökm sürür. Son onilliklərdə müşahidə olunan qlobal istiləşmə, ekstremal hava hadisələrinin artması, buzlaqların sürətlə əriməsi və dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi bu problemin nə qədər aktual və təhlükəli olduğunu açıq şəkildə göstərir. İqlim dəyişikliyi artıq təkcə ekoloji məsələ deyil, eyni zamanda iqtisadi, sosial və siyasi sahələrə təsir edən qlobal böhran kimi dəyərləndirilir.İqlim dəyişikliyinin əsas səbəbi insan fəaliyyətidir. Xüsusilə sənayeləşmə dövründən sonra atmosferə buraxılan karbon qazı və digər istixana qazları Yer kürəsinin orta temperaturunun artmasına səbəb olmuşdur.
Fosil yanacaqlardan geniş istifadə, meşələrin qırılması, sənaye tullantıları və nəqliyyat sektorunun sürətli inkişafı bu prosesin əsas mənbələridir. Nəticədə təbii tarazlıq pozulur və ekosistemlər ciddi təhlükə ilə üz-üzə qalır.Qlobal istiləşmənin fəsadları artıq dünyanın bir çox bölgəsində hiss olunur. Bəzi ölkələrdə uzunmüddətli quraqlıqlar kənd təsərrüfatına böyük zərbə vurur, ərzaq təhlükəsizliyini təhdid edir. Digər tərəfdən, güclü daşqınlar, qasırğalar və meşə yanğınları insan həyatına, infrastruktura və iqtisadiyyata ciddi ziyan yetirir. Xüsusilə kiçik ada dövlətləri və sahilyanı ərazilər dəniz səviyyəsinin qalxması səbəbindən yox olma təhlükəsi ilə qarşı-qarşıyadır.İqlim dəyişikliyi eyni zamanda sosial problemləri də dərinləşdirir. Təbii fəlakətlər nəticəsində milyonlarla insan yaşadığı əraziləri tərk etməyə məcbur qalır və bu, iqlim miqrasiyası kimi yeni bir anlayışın formalaşmasına səbəb olur. Su və ərzaq çatışmazlığı isə bəzi regionlarda münaqişə riskini artırır.
Bu baxımdan iqlim dəyişikliyi qlobal təhlükəsizlik məsələsi kimi də qiymətləndirilir.Dünyada bu problemin qarşısını almaq üçün müxtəlif beynəlxalq təşəbbüslər həyata keçirilir. Paris Sazişi kimi beynəlxalq razılaşmalar ölkələri istixana qazı emissiyalarını azaltmağa və bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidi sürətləndirməyə çağırır. Günəş, külək və su enerjisindən istifadənin artırılması, enerji səmərəliliyinin yüksəldilməsi və ekoloji təmiz texnologiyaların tətbiqi bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardır.Bununla yanaşı, fərdi səviyyədə də hər kəsin üzərinə məsuliyyət düşür. Enerjiyə qənaət etmək, tullantıları azaltmaq, təkrar emala üstünlük vermək və ətraf mühitə daha həssas yanaşmaq iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə mühüm rol oynayır. Maarifləndirmə və ekoloji təhsil xüsusilə gənc nəsil üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.Nəticə olaraq, iqlim dəyişikliyi bütün bəşəriyyəti narahat edən qlobal problemdir və onun təsirləri getdikcə daha aydın hiss olunur. Bu təhlükənin qarşısını almaq üçün dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların və fərdlərin birgə və məsuliyyətli fəaliyyəti vacibdir. Yalnız ortaq səylər nəticəsində gələcək nəsillər üçün daha sağlam və təhlükəsiz bir planet qorumaq mümkün olacaq.
Günel Nəsibova,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
