Beynəlxalq hüquq dövlətlər arasında münasibətlərin tənzimlənməsi, münaqişələrin həlli və suverenliyin qorunması üçün əsas normativ çərçivədir. Müasir dünyada siyasi qarşıdurmaların və regional böhranların artması beynəlxalq hüququn praktik təsir imkanları barədə müzakirələri daha da aktuallaşdırır. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda hüquqi prinsiplər və beynəlxalq qərarların icrası barədə səsləndirdiyi fikirlər bu məsələnin əhəmiyyətini ön plana çıxarır.
Beynəlxalq hüququn gücü yalnız onun prinsiplərinin mövcudluğu ilə deyil, dövlətlərin həmin prinsiplərə əməl etməsi ilə ölçülür. Hüquqi öhdəliklər yerinə yetirilmədikdə beynəlxalq münasibətlərdə qeyri-müəyyənlik artır və dövlətlər arasında etimad zəifləyir. Buna görə hüquqi normaların tətbiqi və pozuntulara münasibətdə ardıcıl yanaşmanın qorunması vacibdir.
Azərbaycanın Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı təcrübəsi beynəlxalq hüquqi sənədlərin icrası məsələsini gündəmə gətirən nümunələrdən biridir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi qətnamələrin uzun müddət icra olunmaması beynəlxalq qərarların praktiki təsir imkanları ilə bağlı suallar yaradıb. Bu təcrübə beynəlxalq institutların effektivliyinin artırılması zərurətini göstərir.
Beynəlxalq hüququn inkişafı üçün institutların fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, hüquqi mexanizmlərin səmərəliliyinin artırılması və dövlətlərin məsuliyyətinin gücləndirilməsi vacibdir. Eyni zamanda, beynəlxalq münasibətlərdə hüquqi normaların siyasi maraqlardan asılı olmayaraq tətbiq edilməsi prinsipi qorunmalıdır. Bu yanaşma kiçik və böyük dövlətlərin hüquqlarının müdafiəsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Nəticə etibarilə, beynəlxalq hüququn gələcəyi dövlətlərin siyasi iradəsi və beynəlxalq institutların effektiv fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. Hüquqi prinsiplərə hörmət, qərarların icrası və bərabər yanaşma beynəlxalq sabitliyin əsas şərtləridir. Bakı forumunda səsləndirilən fikirlər bu məsələlərin qlobal gündəlikdə qalmasının vacibliyini göstərir.
Sevinc Bayramova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “C.Naxçıvanski küçəsi, 160” ərazi partiya təşkilatının sədri
