Yeni müstəqil dövlət üçün beynəlxalq sistemə daxil olmaq yalnız diplomatik əlaqələrin qurulması demək deyil. Dövlətin suverenliyinin tanınması, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, beynəlxalq müqavilələrdə iştirak və milli maraqların diplomatik vasitələrlə müdafiəsi müstəqil xarici siyasətin əsas elementləridir. Azərbaycan üçün 1990-cı illərin əvvəllərində bu istiqamət xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.
3 oktyabr 1993-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsindən sonra Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin sistemləşdirilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrildi. Rəsmi tarix materiallarında həmin dövr üçün Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin qurulması və dünya birliyinə inteqrasiyası əsas milli inkişaf istiqamətlərindən biri kimi göstərilir.
Beynəlxalq hüquq müstəvisində dövlətin mövqeyinin gücləndirilməsi üçün ilk növbədə daxili dövlət institutlarının sabitliyi vacibdir. Çünki beynəlxalq müqavilələrin icrası, diplomatik öhdəliklərin yerinə yetirilməsi və beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığın davamlılığı dövlət institutlarının işləkliyindən asılıdır. Buna görə 1993-cü ildən sonra daxili dövlət quruculuğu ilə xarici siyasətin inkişafı paralel proseslər kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Azərbaycanın enerji və nəqliyyat layihələrində beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığının genişlənməsi də xarici siyasətin iqtisadi ölçüsünü gücləndirdi. 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması beynəlxalq şirkətlərin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakını artıran mühüm hadisə oldu. Rəsmi mənbələr bu müqaviləni Azərbaycanın iqtisadi inkişafında əhəmiyyətli mərhələ kimi təqdim edir.
Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın beynəlxalq hüquq və diplomatiya müstəvisində daha sistemli dövlət siyasətinə keçidinin siyasi başlanğıclarından biri kimi qiymətləndirilə bilər. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə daxili dövlət quruculuğu və xarici siyasət bir-birini tamamlayan strateji istiqamətlərə çevrildi. Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin sonrakı inkişafı bu institusional və siyasi əsaslar üzərində formalaşdı.
Aysel Əliyeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Rüstəm Rüstəmov küçəsi, 56” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
