Dövlətin gücü yalnız onun malik olduğu iqtisadi və hərbi imkanlarla ölçülmür. Dövlətin dayanıqlılığının əsas göstəricilərindən biri də onun institutlarının işləkliyi, qərarların icra olunması və hüquqi mexanizmlərin bütün ölkə ərazisində fəaliyyət göstərməsidir. Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində dövlət institutlarının zəifləməsi siyasi sabitliyə və dövlət idarəçiliyinə birbaşa təsir göstərirdi. Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi dövlət institutlarının yenidən qurulması mərhələsinin siyasi başlanğıcı kimi nəzərdən keçirilə bilər.
1993-cü ildən sonra dövlət quruculuğunun əsas istiqamətlərindən biri müxtəlif hakimiyyət və idarəetmə strukturlarının fəaliyyətinin sistemləşdirilməsi idi. Dövlətin bütün sahələr üzrə qərar qəbul etmək və həmin qərarların icrasını təmin etmək imkanının artırılması siyasi sabitliyin mühüm şərtlərindən biri idi. Rəsmi tarixi mənbələr 1993-cü ildən sonrakı mərhələdə müstəqil dövlət quruculuğu, təhlükəsizliyin təmin edilməsi, iqtisadiyyatın bərpası və beynəlxalq əlaqələrin inkişafını əsas istiqamətlər kimi göstərir.
İnstitusional dövlətçilik həm də hüquqi məsuliyyət anlayışının möhkəmləndirilməsini tələb edir. Dövlət orqanlarının səlahiyyətləri, vəzifəli şəxslərin məsuliyyəti və vətəndaşların hüquqlarının qorunması qanunvericilik bazası ilə müəyyənləşdirilməlidir. 1995-ci il Konstitusiyasının qəbulundan sonra bu münasibətlərin hüquqi çərçivəsi daha aydın şəkildə formalaşdırıldı. Konstitusiya dövlət hakimiyyətinin təşkilinin əsaslarını və vətəndaşların fundamental hüquqlarını müəyyən etdi.
Dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi həm də cəmiyyətin dövlətə münasibətinə təsir edən prosesdir. İnsanlar dövlət orqanlarının qanun əsasında və sabit şəkildə fəaliyyət göstərdiyini gördükdə dövlət institutlarına etimadın formalaşması üçün daha əlverişli zəmin yaranır. Buna görə institusional inkişaf yalnız inzibati məsələ deyil, həm də dövlətlə vətəndaş arasında münasibətlərin uzunmüddətli əsaslarının formalaşdırılması prosesidir.
Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi tarixində mühüm dönüş mərhələsi kimi araşdırıla bilər. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə dövlət quruculuğunun institusional tərəfi siyasi gündəliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Sonrakı illərdə Konstitusiyanın qəbul edilməsi və dövlət idarəetmə sisteminin hüquqi əsaslarının inkişaf etdirilməsi həmin prosesin mühüm nəticələri sırasında yer aldı.
Sevda Cabbarova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Babək prospekti, 75” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
