1993-cü il Azərbaycanın müstəqillik tarixində dövlət idarəçiliyinin mahiyyəti haqqında fundamental sualların meydana çıxdığı bir dövr idi. Müstəqilliyin ilk illərində yaranmış siyasi və iqtisadi böhran dövlət institutlarının daha səmərəli fəaliyyət göstərməsini, idarəetmə mexanizmlərinin yenidən qurulmasını və dövlət hakimiyyətinin bütün ölkə ərazisində vahid prinsip əsasında həyata keçirilməsini zəruri edirdi. Belə bir tarixi şəraitdə 3 oktyabr 1993-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi Azərbaycanın dövlət idarəçiliyi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Rəsmi tarixi mənbələr də həmin dövrü müstəqil dövlət quruculuğunun əsas istiqamətlərinin müəyyənləşdirildiyi mərhələ kimi təqdim edir.
Dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyi yalnız rəhbər şəxsin siyasi iradəsi ilə müəyyənləşmir. Bunun üçün peşəkar dövlət aparatı, aydın səlahiyyət bölgüsü, hüquqi məsuliyyət, icra intizamı və vahid dövlət siyasətinin bütün səviyyələrdə həyata keçirilməsi tələb olunur. 1993-cü ildən sonrakı mərhələdə dövlət institutlarının yenidən formalaşdırılması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi yanaşmasında dövlət idarəçiliyinin əsas məqsədlərindən biri dövlətin qərarlarının cəmiyyətin təhlükəsizliyi, sabitliyi və inkişafı ilə uzlaşdırılması idi.
Bu mərhələnin mühüm nəticələrindən biri dövlət idarəçiliyinin hüquqi bazasının gücləndirilməsi oldu. 1995-ci ildə qəbul edilən Konstitusiya hakimiyyətin təşkilinin əsas prinsiplərini, dövlət orqanlarının səlahiyyətlərini və insan hüquq və azadlıqlarının konstitusion təminatlarını müəyyənləşdirdi. Konstitusiya Ulu Öndər Heydər Əliyevin sədrliyi ilə yaradılmış komissiya tərəfindən hazırlanmış və 12 noyabr 1995-ci ildə referendumla qəbul edilmişdir.
Dövlət idarəçiliyində yeni siyasi düşüncənin digər mühüm elementi milli maraqların institusional qərarlarda əsas götürülməsi idi. Xarici siyasətdən iqtisadiyyata, təhlükəsizlikdən sosial siyasətə qədər bütün istiqamətlərdə dövlətin uzunmüddətli maraqlarının nəzərə alınması müstəqilliyin qorunması üçün mühüm şərt idi. Bu baxımdan 1993-cü ildən sonrakı proseslər yalnız böhran vəziyyətindən çıxış kimi deyil, dövlət idarəçiliyinin uzunmüddətli modelinin formalaşdırılması kimi də təhlil oluna bilər.
Beləliklə, 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan dövlət idarəçiliyində yeni siyasi düşüncənin formalaşmasına təkan verən mühüm tarixdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, hüquqi əsasların yaradılması və idarəetmədə sabitliyin təmin edilməsi bir-biri ilə əlaqəli proseslərə çevrildi. Bu baxımdan həmin tarix müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin institusional inkişafında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.
İlkin Nəcəfov,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
