2026-cı il mayın 4-də İlham Əliyev və Ciorcia Meloni arasında Bakıda keçirilən görüş və səsləndirilən bəyanatlar Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, iki ölkə arasında əlaqələrin təməli artıq uzun illərdir formalaşmış strateji tərəfdaşlıq sənədlərinə əsaslanır. 2014 və 2020-ci illərdə imzalanmış bəyannamələr sadəcə diplomatik aktlar deyil, həm də konkret əməkdaşlıq istiqamətlərini müəyyən edən yol xəritəsidir və bu gün həmin sənədlərin real nəticələri müşahidə olunur. Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər xüsusilə enerji, ticarət və siyasi dialoq sahələrində intensiv inkişaf edib. İtaliya uzun illərdir Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olmaqla yanaşı, Avropanın enerji təhlükəsizliyində Bakının rolunu dəstəkləyən əsas ölkələrdəndir. Bu kontekstdə Meloninin Azərbaycana səfəri yalnız protokol xarakteri daşımır, həm də Avropa İttifaqı daxilində Azərbaycanın strateji əhəmiyyətinə verilən siyasi qiymətin göstəricisi kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən məqamlardan biri Meloninin səfər marşrutu ilə bağlı vurğuladığı siyasi mesaj oldu.
Onun əvvəlcə Ermənistana səfər etməsi, daha sonra proqramını tamamlayaraq Azərbaycana gəlməsi xüsusi rəmzi məna kimi təqdim edildi. Bu yanaşma diplomatik baxımdan balans siyasətinin nümunəsi sayıla bilər. Lakin Azərbaycan tərəfi bu ardıcıllığı özünə göstərilən hörmət və diqqətin göstəricisi kimi interpretasiya edir. Bu isə onu göstərir ki, Bakı regional siyasətdə öz mövqeyini daha inamlı və təsirli şəkildə təqdim edə bilir. Meloninin səfəri eyni zamanda Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi reallıqlar fonunda baş verir. 2020-ci ildən sonra regionda formalaşan vəziyyət, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və kommunikasiya xətlərinin açılması perspektivi Avropa ölkələrinin diqqətini daha da artırıb. İtaliya kimi böyük Avropa iqtisadiyyatının rəhbərinin Bakıya səfəri bu marağın konkret təzahürüdür. Bu, həm də onu göstərir ki, Avropa ölkələri regionda sabitlik və əməkdaşlıq imkanlarını qiymətləndirməkdədir. Azərbaycan üçün İtaliya ilə əlaqələr yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və mədəni sahələrdə əhəmiyyətlidir. İki ölkə arasında yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər, parlamentlərarası əlaqələr və humanitar layihələr münasibətlərin çoxşaxəli xarakter daşıdığını sübut edir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, imzalanmış sənədlərdə əks olunan prinsiplər artıq praktik müstəvidə öz təsdiqini tapır ki, bu da tərəfdaşlığın formal deyil, real və dayanıqlı olduğunu göstərir. Digər tərəfdən, bu səfər Avropa–Azərbaycan münasibətlərində yeni dinamikanın formalaşmasına da təsir edə bilər. Enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallaşdığı bir dövrdə Azərbaycanın rolu daha da artıb və İtaliya bu əməkdaşlıqda mühüm körpü rolunu oynayır. Bu baxımdan Meloninin Bakıya səfəri yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, daha geniş regional və beynəlxalq kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Nəticə etibarilə, 4 may 2026-cı il tarixli bu səfər və səsləndirilən bəyanatlar Azərbaycan–İtaliya əlaqələrinin strateji xarakterini bir daha təsdiqlədi. İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, bu münasibətlər artıq sənədlərdən reallığa çevrilib. Meloninin səfərinin rəmzi və siyasi məzmunu isə göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində öz mövqeyini gücləndirməkdə davam edir və Avropa ilə əməkdaşlıqda etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur.
İsmayıl Nağızadə,
Yeni Azərbaycan Partiyası, Məsləhətçi
